SISTEMA Analizi’nin Tarihi (EN ISO 13849-1)

Makine emniyetinde kontrol sistemlerinin güvenlikle ilgili kısımlarının tasarımı uzun yıllar boyunca EN 954-1 standardına göre gerçekleştirilmiştir. Ancak elektronik ve yazılım teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bu standardın artık modern makine sistemlerini tam olarak karşılayamamasına neden olmuştur.

Bu ihtiyacın sonucunda EN ISO 13849-1:2006 standardı yayımlanmış ve makine kontrol sistemlerinin emniyet performansını daha ölçülebilir hale getiren yeni bir yaklaşım sunulmuştur. Yeni standart ile birlikte:

• Güvenlik kategorileri yeniden tanımlanmış
• Güvenilirlik karakteristikleri sayısallaştırılmış
• Arıza olasılıkları hesaplanabilir hale getirilmiş
• Performans Seviyesi (PL – Performance Level) kavramı getirilmiştir

Bu gelişmeler, EN ISO 13849-1 uygunluk raporlarının makine tasarım sürecinin temel parçalarından biri haline gelmesini sağlamıştır.

Ancak teorik olarak güçlü olan bu yeni yaklaşım, pratik uygulamada mühendisler için karmaşık hesaplamalar içermekteydi. Güvenilirlik verileri, arıza oranları ve mimari değerlendirmeler, yazılım destekli bir araç olmadan sürdürülebilir değildi.

Bu zorlukları ortadan kaldırmak amacıyla, standardın revizyon sürecinde aktif rol oynayan BGIA (Alman Sosyal Kaza Sigorta Kurumu’na bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü), herkesin ücretsiz kullanabileceği bir yazılım aracının geliştirilmesini destekledi.

Bu çalışmanın sonucunda SISTEMA yazılımı ortaya çıktı.

SISTEMA, Almanca:

“Sicherheitsbezogene Steuerungen an Maschinen”
(Makinelerde emniyetle ilgili kontrol sistemleri)

ifadesinin kısaltmasıdır.

Yazılımın İngilizce açılımı ise:

Safety Integrity Software Tool for the Evaluation of Machine Applications

şeklindedir.

SISTEMA yazılımının geliştirilmesi için gerekli finansman, Alman Baskı ve Kağıt Teknik Komitesi (German Fachausschuss “Druck und Papierverarbeitung”) tarafından sağlanmıştır. Yazılım, EN ISO 13849-1 standardının pratikte uygulanmasını kolaylaştırmış ve makine emniyeti analizlerinde küresel ölçekte referans araç haline gelmiştir.

1 Ocak 2010 tarihinde Alman Sosyal Kaza Sigorta Araştırma Enstitüsü DGUV, BGIA olarak bilinen yapının adını:

IFA – Institut für Arbeitsschutz (İş Güvenliği Enstitüsü)

olarak değiştirmiştir. Bu değişiklik, kurumun modernizasyon sürecini ve uluslararası teknik iş birliğini güçlendirme hedefini yansıtmaktadır.

Bugün SISTEMA, makine üreticileri, integratörler ve belgelendirme kuruluşları tarafından EN ISO 13849-1 performans seviyesi hesaplamalarında en yaygın kullanılan araçlardan biri olarak kabul edilmektedir.