Yeni bir makine yatırımı yapılırken üretim kapasitesi, çevrim süresi, proses performansı ve maliyet kadar makine emniyeti ve teknik gerekliliklerin de değerlendirilmesi gerekir.
Makinenin üretici tarafından teslim edilmiş ve çalışıyor olması, tüm emniyet gerekliliklerinin doğru şekilde karşılandığı anlamına gelmez. Koruyucular, emniyet fonksiyonları, elektriksel sistemler, emniyet mesafeleri veya teknik dokümantasyondaki eksikliklerin makine işletmeye alındıktan sonra tespit edilmesi; ilave revizyon maliyetlerine, devreye alma gecikmelerine ve üretim kayıplarına yol açabilir.
Bu nedenle makine kabul danışmanlığı, özellikle yeni makine ve üretim hattı yatırımlarında son kullanıcı açısından önemli bir teknik kontrol sürecidir.
Makine Kabul Danışmanlığı Nedir?
Makine kabul danışmanlığı; yeni satın alınan bir makinenin veya üretim hattının, nihai kabul öncesinde belirlenen teknik şartlar, ilgili standartlar ve makine emniyeti gereklilikleri açısından değerlendirilmesidir.
Bu süreçte amaç yalnızca;
“Makine çalışıyor mu?”
sorusuna cevap vermek değil;
“Makine emniyetli şekilde çalışıyor mu ve gerekli teknik/emniyet şartlarını karşılıyor mu?”
sorusunun da teknik olarak değerlendirilmesidir.
GMGTEST olarak makine kabul süreçlerinde son kullanıcı adına bağımsız teknik değerlendirme gerçekleştiriyor ve tespit edilen uygunsuzlukların nihai kabul öncesinde belirlenmesine destek oluyoruz.
Makine Kabulünde Neler Kontrol Edilir?
Makinenin yapısına, kullanım amacına ve risklerine göre kontrol kapsamı değişmekle birlikte makine kabul sürecinde başlıca aşağıdaki konular değerlendirilir:
- EN ISO 12100 kapsamında risk değerlendirmesi ve uygulanan risk azaltma tedbirleri
- EN ISO 13849-1 kapsamında emniyet fonksiyonları ve gerekli Performans Seviyeleri (PL)
- EN 60204-1 kapsamında elektriksel donanım ve elektriksel emniyet
- Acil durdurma sistemleri
- Koruyucu kapılar ve emniyet switchleri
- Işık perdeleri, lazer tarayıcılar ve diğer ESPE sistemleri
- Emniyet mesafeleri ve tehlikeli bölgelere erişim
- Sabit ve hareketli koruyucular
- Beklenmeyen yeniden çalışmanın önlenmesi
- Reset ve restart fonksiyonları
- Pnömatik ve hidrolik tehlikeli enerjilerin kontrolü
- Emniyet fonksiyonlarının fonksiyonel testleri
- Teknik dokümantasyon ve kullanım talimatları
- Uygunluk Beyanı ve CE işaretlemesine ilişkin dokümantasyon
Değerlendirme sonucunda tespit edilen hususlar teknik olarak raporlanarak makine üreticisi ve son kullanıcı arasında yapılacak iyileştirme çalışmalarına temel oluşturabilir.
Makine Neden Teslim Alınmadan Önce Kontrol Edilmeli?
Makine emniyeti açısından en avantajlı yaklaşım, uygunsuzlukların makine nihai olarak kabul edilmeden önce belirlenmesidir.
Örneğin makine işletmeye alındıktan sonra tespit edilen yetersiz bir koruyucu mesafesi, uygun olmayan bir ışık perdesi konumu veya gerekli PL seviyesini sağlamayan bir emniyet devresi; mekanik, elektriksel veya yazılımsal revizyon gerektirebilir.
Bu durum yalnızca revizyon maliyeti oluşturmaz. Aynı zamanda üretimin başlamasını geciktirebilir ve makine üreticisi ile son kullanıcı arasında sorumluluk ve maliyet konusunda anlaşmazlıklara neden olabilir.
Makine kabul aşamasında gerçekleştirilen teknik kontroller, bu risklerin mümkün olduğunca erken tespit edilmesine yardımcı olur.
Makine Kabulünde Emniyet Fonksiyonlarının Doğrulanması
Modern makinelerde emniyet yalnızca mekanik koruyuculardan oluşmaz.
Acil durdurma butonları, emniyet kapıları, ışık perdeleri, alan tarayıcılar, çift el kumandaları, emniyet PLC’leri, STO fonksiyonları ve emniyet valfleri gibi birçok ekipman birlikte çalışarak bir emniyet fonksiyonu oluşturabilir.
Bu nedenle makine kabulünde yalnızca kullanılan komponentlerin safety özellikli olması yeterli değildir.
Emniyet fonksiyonunun;
Sensör → Logic → Output
zincirinin tamamı dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir.
Gerekli durumlarda EN ISO 13849-1 kapsamında SISTEMA analizi gerçekleştirilerek emniyet fonksiyonlarının hedef Performans Seviyelerini karşılayıp karşılamadığı doğrulanabilir.
Fonksiyonel Emniyet Testleri Neden Önemlidir?
Devre şemasının veya SISTEMA analizinin uygun olması, sahadaki fonksiyonun mutlaka doğru çalıştığını tek başına göstermez.
Makine kabul sürecinde gerçekleştirilen fonksiyonel testlerle örneğin;
acil durdurmaya basıldığında hangi tehlikeli hareketlerin durduğu, koruyucu kapı açıldığında makinenin davranışı, ışık perdesi ihlal edildiğinde tehlikeli hareketin durması, reset sonrasında makinenin kendiliğinden yeniden başlamaması ve emniyet sistemlerinin arıza durumlarındaki davranışları değerlendirilebilir.
Böylece tasarlanan emniyet fonksiyonu ile makinenin gerçek saha davranışı karşılaştırılabilir.
Makine Kabul Danışmanlığı Son Kullanıcıya Ne Sağlar?
Bağımsız bir makine kabul değerlendirmesi, makineyi satın alan işletmenin teknik kabul sürecini daha sistematik yönetmesine yardımcı olur.
Özellikle yüksek yatırım bedeline sahip robot hücreleri, otomasyon sistemleri, özel amaçlı makineler ve üretim hatlarında, emniyetle ilgili eksikliklerin kabulden sonra ortaya çıkması önemli ilave maliyetlere neden olabilir.
Bu nedenle makine kabul danışmanlığı; uygunsuzlukların erken tespiti, revizyonların kabul öncesinde gerçekleştirilmesi ve makine yatırımının teknik açıdan daha kontrollü yönetilmesi açısından önem taşır.
GMGTEST Makine Kabul Danışmanlığı
GMGTEST olarak Makine Kabul Danışmanlığı kapsamında, yeni makine ve üretim hattı yatırımlarında son kullanıcı firmalara teknik destek sağlıyoruz.
Makinenin özelliklerine göre hizmet kapsamımız;
EN ISO 12100 Risk Değerlendirmesi, EN ISO 13849-1 SISTEMA Analizi, EN 60204-1 elektriksel ölçüm ve kontroller, EN ISO 13855 ESPE mesafe doğrulaması, fonksiyonel emniyet testleri, teknik dokümantasyon kontrolü ve makine emniyeti değerlendirmelerini içerebilir.
Amacımız makinenin yalnızca üretim yapabildiğini değil, emniyet gerekliliklerinin de doğru şekilde uygulanıp uygulanmadığını değerlendirmek ve tespit edilen hususların nihai kabul öncesinde ele alınmasına teknik destek sağlamaktır.
Makinenizi teslim almadan önce emniyetini de değerlendirin.
Yeni makine, robot hücresi, otomasyon sistemi veya üretim hattı yatırımlarınızda Makine Kabul Danışmanlığı hakkında bilgi almak için GMGTEST ile iletişime geçebilirsiniz.
