Parmak Koruma ile El Koruma Işık Perdesi Arasındaki Fark Nedir? | ESPE Ölçümünde Önemi

Parmak koruma, el koruma, kol koruma, vücut koruma gibi terimler, EN ISO 13855 standardına uygun şekilde yapılan güvenlik mesafesi hesaplamaları, makine duruş süresi ölçümleri ve özellikle ESPE ölçümü sırasında sıkça karşılaşılan kavramlardır.

Bu terimler, bir ışık perdesinde iki sensör ışını arasındaki mesafeyi, yani çözünürlüğü (resolution) ifade eder. Ölçüm doğruluğu ve güvenlik mesafesi hesabı doğrudan bu çözünürlüğe bağlıdır.

🔍 Parmak Koruma ve El Koruma Nedir?

Tür	Çözünürlük (Işın Aralığı)	Kullanım Amacı	Ek Mesafe (C)
Parmak Koruma	14 mm	Parmak erişiminin tehlike bölgesine engellenmesi	0 mm
El Koruma	30 mm	El erişiminin engellenmesi	128 mm
Kol/Vücut Koruma	40 mm ve üzeri	Geniş temas alanı için kullanılır	Daha yüksek C

Bu farklar ışık perdesinin güvenlik açısından nerede ve nasıl konumlandırılacağını doğrudan etkiler.

🧮 EN ISO 13855 ve Güvenlik Mesafesi Formülü

EN ISO 13855’e göre güvenlik mesafesi şöyle hesaplanır:

S = (K × T) + C

• S: Güvenlik mesafesi (mm)
• K: Vücut yaklaşım hızı (mm/s)
• T: Toplam makine duruş süresi (s)
• C: Ek mesafe (Additional distance)

Burada C değeri, kullanılan ışık perdesinin çözünürlüğüne (yani ışın aralığına) göre hesaplanır.

Formül:
C = 8 × (d − 14)
d = çözünürlük (mm)

🔸 Örnek:

• 14 mm çözünürlük (Parmak koruma): C = 0 mm
• 30 mm çözünürlük (El koruma): C = 128 mm
• 40 mm çözünürlük (Kol koruma): C = 208 mm

⚠️ ESPE Ölçümünde Neden Önemlidir?

ESPE ölçümü, bir makinenin tehlikeli hareketinin durma süresini ölçer. Bu ölçüm sonucunda güvenlik mesafesi doğru hesaplanmazsa;

• Işık perdesi gereğinden yakın yerleştirilirse operatör risk altında kalır.
• Gereğinden uzak yerleştirilirse operatörün çalışması zorlaşır, verimlilik düşer.

Dolayısıyla;

🔹 Kullanılan ışık perdesinin çözünürlüğü,
🔹 Hangi koruma tipinin (parmak/el/kol) tercih edildiği,
🔹 C değerinin doğru formüle eklenmesi,
ESPE ölçümü yapan kişiler için kritik öneme sahiptir.

💡 Parmak Koruma mı El Koruma mı?

Parmak koruma ışık perdeleri, daha hassas oldukları için el koruma perdelerine göre daha pahalıdır. Çünkü 14 mm çözünürlükte daha fazla sensör kullanılır. Ancak bu fiyat farkı, makinenin sonradan yeniden tasarlanması ve ek güvenlik önlemleri alınmasıyla doğacak daha büyük maliyetleri önleyebilir.

❗ GMGTEST olarak birçok sahada yaptığımız güvenlik mesafesi ölçümlerinde, el koruma perdelerinin yetersiz kaldığını, projelerin parmak koruma perdeleriyle revize edilmek zorunda kaldığını gözlemledik.

🛠️ Doğru Işık Perdesi Seçimi = Doğru Güvenlik Mesafesi

Makine tasarımı yapılırken, EN ISO 13855 standardına uygun güvenlik hesapları ve doğru ışık perdesi seçimi sayesinde;

• Gereksiz maliyetler önlenir
• Sonradan ürün değiştirme ihtiyacı ortadan kalkar
• CE belgelendirme süreci daha hızlı ve sorunsuz geçer

🤝 GMGTEST ile ESPE Ölçümü ve Güvenlik Mesafesi Hesaplama

GMGTEST, makine güvenliği alanında uzman kadrosu ile EN ISO 13855’e uygun güvenlik mesafesi hesaplamaları, makine duruş süresi ölçümleri (ESPE) ve ışık perdesi seçimi konularında kapsamlı hizmet sunar.

🧪 Hizmetlerimiz:

• ESPE (makine duruş süresi) ölçümü
• Güvenlik mesafesi hesaplaması
• EN ISO 13855 uygunluk kontrolleri
• Işık perdesi ve emniyet ekipmanı danışmanlığı