Parmak Koruma ile El Koruma Işık Perdesi Arasındaki Fark Nedir? (ESPE Ölçümü Rehberi)

Parmak koruma, el koruma, kol koruma ve vücut koruma gibi terimler; EN ISO 13855 standardına göre yapılan güvenlik mesafesi hesaplamalarında ve özellikle ESPE ölçümü (makine duruş süresi ölçümü) sırasında sıkça kullanılan kavramlardır.

Bu terimler, bir ışık perdesinde iki sensör ışını arasındaki mesafeyi, yani sistemin çözünürlüğünü (resolution) ifade eder. Işık perdesinin çözünürlüğü, güvenlik mesafesinin doğru hesaplanması açısından kritik bir parametredir.

Yanlış seçilen ışık perdesi çözünürlüğü hem operatör güvenliğini riske atabilir hem de makine verimliliğini olumsuz etkileyebilir.

Parmak Koruma ve El Koruma Nedir?

Işık perdeleri, tehlikeli bölgelere erişimi engellemek için kullanılan güvenlik sensörleridir. Bu sensörler, çözünürlüklerine göre farklı koruma seviyeleri sağlar.

Koruma Türü	Çözünürlük (Işın Aralığı)	Kullanım Amacı	Ek Mesafe (C)
Parmak Koruma	14 mm	Parmak erişiminin engellenmesi	0 mm
El Koruma	30 mm	El erişiminin engellenmesi	128 mm
Kol / Vücut Koruma	40 mm ve üzeri	Daha geniş temas alanlarının korunması	Daha yüksek C

Bu değerler ışık perdesinin makineye olan minimum güvenlik mesafesini doğrudan etkiler.

EN ISO 13855’e Göre Güvenlik Mesafesi Formülü

EN ISO 13855 standardına göre ışık perdesi güvenlik mesafesi aşağıdaki formül ile hesaplanır.

S = (K \times T) + C

S: Güvenlik mesafesi (mm)
K: İnsan yaklaşma hızı (mm/s)
T: Toplam makine duruş süresi (s)
C: Ek mesafe (additional distance)

Burada C değeri, kullanılan ışık perdesinin çözünürlüğüne bağlı olarak hesaplanır.

Ek Mesafe (C) Nasıl Hesaplanır?

EN ISO 13855 standardına göre ek mesafe şu formül ile belirlenir:

C = 8 \times (d – 14)

d: Işık perdesi çözünürlüğü (mm)

Örnek Hesaplama

• 14 mm çözünürlük (Parmak koruma) → C = 0 mm
• 30 mm çözünürlük (El koruma) → C = 128 mm
• 40 mm çözünürlük (Kol koruma) → C = 208 mm

Bu değerler güvenlik mesafesi hesaplamasında doğrudan kullanılır.

ESPE Ölçümünde Neden Önemlidir?

ESPE ölçümü, bir makinenin tehlikeli hareketinin durma süresini ölçmek için yapılan testtir.

Bu ölçüm sonucunda güvenlik mesafesi doğru hesaplanmazsa ciddi güvenlik sorunları ortaya çıkabilir.

Örneğin:

• Işık perdesi makineye çok yakın yerleştirilirse operatör tehlikeli bölgeye ulaşabilir.
• Işık perdesi gereğinden uzak yerleştirilirse operatörün çalışma verimliliği düşer.

Bu nedenle aşağıdaki faktörler kritik önem taşır:

• Işık perdesinin çözünürlüğü
• Kullanılan koruma tipi (parmak / el / kol)
• C değerinin doğru hesaplanması
• Makine duruş süresinin doğru ölçülmesi

Parmak Koruma mı El Koruma mı?

Parmak koruma ışık perdeleri, el koruma sistemlerine göre daha hassastır. Bunun nedeni 14 mm çözünürlükte daha fazla sensör ışınının kullanılmasıdır.

Bu nedenle:

• Parmak koruma sistemleri daha pahalıdır
• Ancak daha yüksek güvenlik sağlar

Sahadaki birçok uygulamada, başlangıçta el koruma ışık perdeleri tercih edilmesine rağmen güvenlik mesafesi hesaplamaları sonucunda sistemin parmak koruma ışık perdelerine revize edilmesi gerektiği görülmektedir.

GMGTEST olarak gerçekleştirdiğimiz birçok güvenlik mesafesi ölçümünde bu durumla karşılaşılmıştır.

Doğru Işık Perdesi Seçimi Neden Önemlidir?

Makine tasarımı aşamasında doğru ışık perdesi seçimi yapılması birçok avantaj sağlar.

Örneğin:

• Gereksiz maliyetlerin önlenmesi
• Sonradan ekipman değişimi ihtiyacının ortadan kalkması
• Makine güvenliğinin artırılması
• CE belgelendirme sürecinin hızlanması

Bu nedenle EN ISO 13855 standardına uygun hesaplama yapılması büyük önem taşır.

GMGTEST ile ESPE Ölçümü ve Güvenlik Mesafesi Hesaplama

GMGTEST, makine güvenliği alanında uzman kadrosu ile EN ISO 13855 standardına uygun güvenlik mesafesi hesaplamaları ve ESPE ölçümleri gerçekleştirmektedir.

Sunulan hizmetler:

✔ ESPE (makine duruş süresi) ölçümü
✔ Güvenlik mesafesi hesaplaması
✔ EN ISO 13855 uygunluk kontrolleri
✔ Işık perdesi ve emniyet ekipmanı danışmanlığı

Makine güvenliği ve CE belgelendirme süreçlerinde profesyonel destek almak için GMGTEST uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.